Мишелин е најпрепознатливиот стандард за извонредност во ресторанската индустрија денес. Се започна во далечната 1889 година во малиот француски град Клермон-Феран кога браќата Андре и Едуард Мишелин ја основаа својата сега позната компанија за гуми. Идејата била да им се даде на луѓето нешто да прават додека патуваат, да застанат на најдобрите места за јадење. Така во 1926 година и се роди Мишелин ѕвездата. Денес, тоа е една од најпосакуваните награди за индустријата за храна, која влијае на туризмот и на кулинарските патувања низ целиот свет. Денес, има околу 3.300 ресторани со Мишелин ѕвезди во светот, што дава одличен изговор да се впуштите во гастрономско патување.

Мишелин ѕвезда е една од најчудните врски помеѓу францускиот производител на гуми и гастрономските достигнувања во рестораните низ целиот свет. Чудно е, но врската помеѓу францускиот производител на гуми и ѕвездите доделени во угостителската индустрија е всушност логична. Следната година се навршува  еден век откако е доделена првата мишелин ѕвезда.

 Случаен маркетинг

 Француската компанија за гуми „Мишелин“ започна со работа во 1889 година. На самиот праг на дваесеттиот век, во 1900 година, браќата Едуар и Андре Мишелин го лансираа својот прв Водич за Мишелин (француски: Guide Michelin).

Првото печатено издание на водичот содржеше: мапи, упатства за полнење гориво, места за поправка на автомобили и ресторани и хотели по патот. Целта на водичот беше многу едноставна - да ги охрабри луѓето да патуваат повеќе со автомобил, што би резултирало со поголема потрошувачка на гуми, а со тоа и продажба.

Тоа беше едноставен маркетиншки потфат од браќата основачи на познатата марка. Патниците мораа да јадат некаде, па затоа целосните описи на рестораните станаа вообичаени во водичот.

Браќата Едуар и Андре Мишелин, целосно несвесни за своите гуми, тргнаа на пат кон светот на гастрономијата, каде што ќе добијат глобален авторитет. Иако почетокот беше поврзан исклучиво со француската кујна, денес најпрестижниот критериум во гастрономијата постои во 30 земји во светот.

Мишелин ѕвезди за кулинарска извонредност

На самиот почеток, никој не можеше да го препознае потенцијалот на водичот, па затоа познатите ѕвезди почнаа да се користат дури во 1926 година. Системот на ѕвезди со три нивоа беше воведен пет години подоцна (1-3 ѕвезди), кој важи и денес. За една од Мишелин ѕвездите, потребно е да се исполнат некои од петте критериуми што се утврдени во последните сто години. Петте официјални критериуми на Мишелин водичот се:

1. Квалитет на состојките (свежи, сезонски, локални или премиум увезени состојки)

2. Мајсторство во подготовката (совладување на техниките - класични или модерни, без пропусти)

3. Креативност и личен допир на готвачот (инвентивност, оригиналност, идентитет на јадењата)

4. Сооднос цена-квалитет (дали вреди колку што чини)

5. Доследност - конзистентност (исти врвни искуства при секоја посета во различни временски периоди)

Поедноставено, една ѕвезда значи „многу добар ресторан во својата категорија“, две ѕвезди се „одлична кујна, вреди да се посети“, додека највисокото достигнување со три звезди е „исклучителна кујна – вредна да се патува директно  за да се посети “.

Три ѕвезди како најпосакувани означуваат „уметничко ниво на готвење, беспрекорна услуга и длабока уметничка визија“. Овие оценки ги дава анонимен тим инспектори кои го посетуваат ресторанот неколку пати.

Водичот  и на мобилната апликација

Денес, водичот на Мишелин е достапен и како апликација на guide.michelin.com. Старата верзија била на формат 12×18 и била печатена претежно за Франција, Италија, Шпанија, Јапонија и САД. Во нашиот регион, Словенија го доби својот официјален водич во 2020 година.

Покрај апликацијата и во некои книжарници, водичот може да се нарача и преку Амазон по цена од 15 до 30 евра. Во секој од водичите, рецензиите се напишани во неутрален тон, честопати анонимно. Описите се кратки и не содржат фотографии од храната.

Освен категоризацијата на ѕвездите за квалитет, постојат уште две интересни категории што водичот ги воведе следејќи ги потребите на денешното општество. Зелената ѕвезда се доделува на ресторани кои го земаат предвид еколошкиот пристап кон гастрономијата, како што е употребата на обновливи извори на енергија или употребата на сезонски и локални состојки. Водичот има свои критериуми за луѓе со помал џеб, а за таа категорија во водичот, ресторанот ќе биде означен со Bib Gourmand (Bib е скратена верзија на името на познатата маскота на гуми Bibendum), што би значело дека во ресторанот се служи добро јадење и не се плаќа премногу. Ресторанот со таква етикета во Србија во последните години е Iva New Balkan Cuisine и ресторанот Istok.

Ѕвездите на Мишелин често се единствената причина за туристичко патување

Врвните ресторани со три ѕвезди на Мишелин често се единствената причина за туристичко патување. Дали ќе биде во уредувањето на плажата или планината е сосема неважно бидејќи искуството во ресторанот се памети. Ако сте се одлучиле за креативна каталонска кулинарска визија некаде во Жирона или престижни француски вкусови некаде во Монако, треба да одвоите до 1100 евра за храна за две лица на вакви дестинации. Оваа цена не вклучува вино, што ја зголемува сметката за 200-600 евра, а ако се одлучите за сомелиерски избор на вина, тоа ќе ве чини дополнителни 1000 евра. Сите ресторани се достапни за резервации, иако чекањето за некои може да биде и до шест месеци.

За сите оние кои ќе се одлучат за овој вид туризам, можат да направат пробен примерок и во Србија. Гастрономските перформанси кои заработиле ѕвезда на Мишелин кај нас можат да се пробаат во рестораните Fleur de Sel и Langouste.

И во Македонија, според изјавите на д-р Климент Наумов, раководител на катедрата по гастрономија на ФТУ во Охрид има потенцијал во групата на гастрономски ѕвезди да се вбројат околу 10-ина ресторани претежно во рамки на македонските винарии, затоа што повеќето имаат конзистентна понуда.