Петте апликации што се на врвот во однос на собирањето податоци од своите корисници се: Facebook на прво место, проследено со TikTok, Instagram, потоа Google Maps и WhatsApp.

Што собираат овие апликации?

Тие ги собираат нашите локации на дневна основа, нашите контакти, можат да ги собираат и нашите разговори, да ѕиркаат во пораки и разговори, па дури и фотографии.

Ова не значи дека го прават ова постојано, ниту дека сите апликации ги собираат сите податоци на овие начини.

За што се користат собраните податоци?

Според резултатите од истражувањето од Принстон:

• – 45 до 60 проценти за креирање реклами врз основа на вашите навики и интереси;
• – 25 до 40 проценти за добивање персонализирана содржина на социјалните мрежи, т.е. што одговара на вашите интереси, стравови и настани во вашиот живот.
• – 15 до 25 проценти се користи за таканаречено политичко микротаргетирање.

Став на корисниците кон информациите

Интересно е што повеќе од 62 проценти од корисниците не ги проверуваат вестите што ги споделуваат на социјалните мрежи, а речиси 40 проценти од виралната содржина што стигнува до нас е создадена со помош на вештачка интелигенција.

Стручњаците за ИТ право, велат дека со право можеме да кажеме дека нашите мобилни уреди и апликации нè слушаат, без разлика колку звучи како теорија на заговор, но самите ние дозволивме тоа да се случи и самите сме одговорни за тоа што се случува со нашите податоци.

„Кога зборуваме за тоа каде отишле сите наши податоци, можеме да ги поделиме на поединечни страници, апликации и уреди. Нашите уреди собираат податоци, подоцна уредите комуницираат со апликациите, па апликациите и страниците што ги користиме можат да имаат и информации за нашиот уред, видот на систем што го имаме итн.“, објаснуваат правнизците за ИТ право.

А како одличен пример за тоа го наведуваат „Гугл“, бидејќи има голем број апликации. „Гугл“ има и „имејл“ и „јутјуб“ и „гугл пребарување“ и „гугл мапс“... а кога се вклучени техничките параметри на локациите - тие добиваат многу широк опсег на податоци.

Дали има причина за грижа?

Од суштинско значење е да имаме доволно свест за да ги прочитаме условите за користење и политиката за приватност како документи што ќе ни ги понудат сите апликации и уреди, според принципот на транспарентност и соработка, и да наведеме какви податоци земаат од нас.

„Кога потпишуваме договор за купување недвижен имот, автомобил, студентски договор, секогаш ги читаме тие договори. Не знам зошто не е развиена свеста за читање на условите за користење на таа апликација кога преземаме нова апликација“, убедуваат ИТ стручњаците.

Денес, едноставно е невозможно да се биде исклучен од технологијата и мора да користиме бројни апликации. Ако ги прочитаме условите за користење и политиката за приватност, можеби ќе најдеме начини да ги користиме малку побезбедно.

„И кај ChatGPT, можеме да користиме тој да учи од нашите влезни податоци, од нашите разговори, и не верувам дека сите го правиме тоа. Сепак, потребна е акција од наша страна, како корисници“, тврдат ИТ специјалистите.

Дали употребата на ChatGPT може да се злоупотреби или употреби против нас?

Пред неколку дена, Сем Алтман, директор на OpenAI, производителот на ChatGPT, се појави на подкаст и изјави дека еден од најголемите проблеми што ги имаат е тоа што ChatGPT нема етички кодекс.

„Значи, тие не се обврзани да ги чуваат податоците што им ги даваме, или разговорите. Кога одиме кај психолог, сакаме податоците за кои зборуваме таму, како и нашиот разговор со адвокат, да не бидат протечени. Тие не се обврзани да ги чуваат тие податоци, дури ќе бидат обврзани да ги достават ако судот ги повика во подоцнежна постапка“, истакнува експертите за ИТ право, кои уверуваат дека ChatGPT ги памти сите разговори, дури и избришаните.

Лажните информации се ново поле на злоупотреба

Непроверени и неточни вести се појавуваат сè повеќе на мрежите, кои лесно можат да ги доведат луѓето во заблуда, затоа што се хранат со нашите стравови и проблеми и ни сервираат непроверени решенија.

„Во ерата на манипулација и во ерата на вештачка интелигенција каде што многу лесно можеме да создадеме врска што се споредува со психолошка слика или она што можеме да го прочитаме од сите податоци што сме ги дале преку лајкување, следење, колку време сме поминале на видео, тие навистина можат да претпостават како да се однесуваат кон нас, да нè натераат да размислуваме на одреден начин, што значи да дојдеме до таа манипулација.“

Единственото решение, спорет ИТ правниците, е да се развие критички начин на размислување, да не се „клика“ на сè на интернет, туку логично да се размислува за некои работи.

„Да се обидеме да добиеме информации од други агли, понекогаш да разговараме со некој што е поблизок до некоја професија или тема, да се обидеме да разговараме со него и да го прашаме за мислење во таа област, можеби преку социјалниот дијалог ние како општество ќе добиеме повисоко ниво на одбрана отколку што можеме да си понудиме.